Ve bir gün gelir anlarsın ki;
16 Mart 2026 Pazartesi
SÖZDE CESURLAR İÇİN
Ve bir gün gelir anlarsın ki;
10 Mart 2026 Salı
VE SONUÇ YIKIM
Yeryüzünde her coğrafyada
yaşam sıkıntılıdır genelde. İstenilse de değiştirilemeyen. Bu bağlamda hiç
farkına varmadan insanlar kendi kaderlerini tayin edecek seçimler
yaparlar. Deyim yerindeyse yaptığımız
her seçim yaşamımızı olumlu ya da olumsuz etkiler.
Oysa ki ölümün olduğu bir
dünyada yaşam değerlidir.
Günümüzün karmaşık, kaotik
ve çok hızlı gelişmelerinin insanlar üzerinde yarattığı tahribat nedeniyle
yaşamın bu bakımdan anlamsız görünmesi söz konusu olabiliyor diye düşünmekten
insan kendini alamıyor dense yeridir.
Yaşamın ritmini yakalayıp o
ritimle uyum içinde olmak lazım. İnsan yaşama verdiği değerin önemini,
coşkusunu, bulunduğu coğrafyada ya da ortamda gerçekleştirme yönünde emin
adımlarla yerine getirmeli Yıllar önce dünya doğu batı diye ikiye ayrılmıştı.
Ve soğuk savaş yaşanıyordu Sovyetler çökünce
“küreselleşme” sürecine girildi. Yeni dünya düzeni kuruluyor, artık barış
dönemi başlıyor derken gezegensel bir hırsın geriliminde savaş tohumları
sürgünlerini, veriverdi…
Sonuç…
Irak…
Afganistan…
Yemen…
Libya…
Sudan…
Ukrayna…
Venezüella…
İran…
İnsanlar kendilerini savaşın ortasında buldu…
8 Mart 2026 Pazar
EN ACINASI ADALETSİZLİK
İnsanın özünde tüm canlılara karşı sevgi olmalı. Sevgi
insanca yaşamanın anahtarıdır. Sevginin olmadığı yerde huzursuzluk,
acımasızlık, adaletsizlik vardır.
İnsanlık tarihi yazıyla başlar. Yazının bulunması
öncesinde mağara duvarlarına, taşlara yapılan çizimlerle geçmişi öğreniyoruz.
Tarihi araştırmalarla ortaya çıkarılan gerçekler,
insanın mutluluğu ve huzuru için sevginin ne denli önemli olduğunu anlamamızı
sağlıyor.
Bu bağlamda felsefede önemlidir.
Felsefenin özünde doğruluk vardır.
Felsefe ise Hint, Çin ve Yunan felsefesiyle başlar.
Uygarlıklara ilişkin bulgular, arkeolojik buluntular,
yazılı malzemelerin bulunması insanlık tarihi açısından önemlidir.
İnsanlık tarihi için önemli olan Sümerlerin kil
tabletleri 19.yy. sonlarında bulundu. Tabletlerin çözülmesiyle beş bin yıl önce
muazzam bir gelişme kaydeden Sümerlerin önemi anlaşıldı.
Kuşkusuz Yunan, Hint ve Çin felsefesi ile Sümerlerin
kil tabletleri insanlık tarihi açısından değerli bilgiler içerir.
Önemli olan bu bilgileri anlayabilmektir.
Kibirden ve sevgisizlikten uzak bir yaşam sürmektir.
İnsanlık tarihinin geçmişinde olduğu gibi, bugününde
ve geleceğinde de aranacak kriter sevgi olmalı.
Sevgisizlik ise bir henüz adı konmamış bir vefasızlık
ve hastalıktır, kibirdir.
İnsanlığı bozar
Yıpratır
Dünyayı cehenneme çevirir
En acınası adaletsizliktir.
Sevgisizliği bertaraf etmenin yolu eğitimden geçer
Okumaktan
Okuduğunu anlamaktan geçer.
İçinde sevgi olan bir insan şanslıdır.
Sevgi olmadan insanlık olmaz.
Adalet olmaz.
Her insanın ruhunun varlığında, geleceğinde bir düşüş
ve yükseliş yaşanır.
Bu yükseliş ve düşüşte her insan mutlaka olması
gereken dinginliği sağlamalı, yaşayacağı her olumsuzlukta içindeki sevgiyi
tüketmemeli.
Yaşanabilecek her türlü şiddete karşı mücadele etmeli.
6 Mart 2026 Cuma
RUHUNDA HANGİ FIRTINALAR ESİYOR KİMBİLİR !
Umutsuzluğun
en koyusunu, boş vermişliğin, belki de çaresizliğin en amansızını görüyoruz…
Törenin
ve cehaletin karanlık labirentlerde fosilleşmeye bırakılması gereken kuralları
içinde çağdışı uygulamalara ve geleneklere direnememenin, mücadele edememenin
mesajını görüyoruz haberi okuduğumuzda…
Son
yıllarda kadına yönelik şiddet olgusunun olağanlaştığı ülkemde cehalet ve
şiddetin hangi boyutlara ulaştığında…
Şiddete
maruz kalan kadınların, kızların gazetelerdeki boy boy haberlerinde….
Yok
edilen, kaburgası kırılan, yüzü morartılan kadınlara da…
21.Yüzyıla
yakışmayan çağdışı anlayışın pençesinde kıvrananların uyguladığı şiddete “at
gözlüğü” ile bakanlara da…
Gazetelerde
bir haber 2 çocuk annesi kadın eşinden gördüğü şiddet nedeni ile hastanelik
oluyor…Yediği dayak yüzünden ağız, yüz ve gözünde morluklar oluşuyor…Hamile
olan kadın Çok geçmeden 3 aylık çocuğunu düşürüyor… Önce dayak atan kocasından
şikayetçi oluyor sonra vazgeçiyor… Ve aynen şunları söylüyor “Doktora
gittim diye dövdü, cahildir yapabilir. Kocamdır, ne olacak? Birkaç tokat
vurabilir…”
Sessizce
olan bitene razı olma iç güdüsü…
Buram buram dram
saklayan kardelenler…
Baharda
henüz ağacın dallarında filizlenmeye başlayan yaprakların koparılışı gibi
hoyratça girişimler…
Dayaklar,
gözlerdeki morluklar, kaburga ve kollardaki kırıklar…
Yaşam henüz
nedir, gelecek henüz nedir bilmeyen gözü yaşlı çocuklar…
Evine
dönmek zorundaydı dayak yese de … Belki kadere boyun eğme idi onunkisi, belki
de geride 2 çocuğunun boynu bükük kalmaması içindi…Çocuğunu kaybetmiş,
çaresiz…Ruhunda hangi fırtınalar esiyor kim bilir…Gözyaşları ile savurduğu
haykırışı içine akıtarak…
Ve gazetelerin
üçüncü sayfalarına yansıyan benzeri onlarca olay…
Şiddetin
getirdiği sonuç bu işte…
Koca
dayağı, kaynana baskısı, töre illeti…
Kadına
yapılan şiddetin en amansızı…
Yaşamın
kıyısında ölümle sonuçlanan ya da çaresizlik ve yoksullukla zar zor devam eden yaşamlar…
Öfke
ve kin…
Vurmak
ve kırmak…
Yok
saymak…
Özgürlükten
ve sevgiden yoksun…
Demokrasi
ve insan haklarından yoksun…
Bilim,
hak, hukuktan yoksun...
Çağın
insanî değerlerinden yoksun...
Eşitliğin
anlamını bilmeyen…
İnsanın
yüreği sıkışır…
Gözyaşları
içine akar…
Hüzün
ve kahır çaresizliğe dönüşür…
Eğitimsizliğe,
berdel, kuma, başlık parası, akraba evliliğine boyun eğilir...
Şiddet
olağanlaşır ve bazen şiddetin varlığı kendisini “aile meclisi” kararı ile
gösterir…
Kadınlar
yaşamlarının tüm kararlarında kocalarını, aşiret reislerini, şeyhleri
dinlerler…
Tahta
beşiklerde, çamurlu okul yollarında, tarlada ırgatlıkta bize kol kanat geren
analarımıza, bacılarımıza gereken değeri vermeyiz…
Yeri
gelir kürsüye çıkar kadın hakları konusunda ahkâm keseriz ve nutuk atarız…
İş
uygulamaya gelince nedense yeterli “tepkiyi” göstermeyiz...
Ne
ki kadın söz konusu ise sorunlar ve sorular bir türlü bitmek bilmez…
Kapitalist
düzenin dayattığı “sevgililer günü”, “anneler günü” gibi harcama furyasının
tetiklendiği, kredi kartlarının pos makinelerinde kalıcılaştığı bir yılda
toplam “iki gün” dışında kadının varlığı, hakları bir türlü hatırlanmaz…
Çağdaş
toplumların tartışabildiği “kadına şiddet” ve “kadın hakları” konularını bu
anlayış ile ele almak sorunu çözer mi…
Kadını
“dört duvar “arasına sıkıştırarak ve hatta “doktora” gitmesine bile tahammül
göstermeyerek kadın hakları konusunda “ileri demokrasiyi” yakalamamız mümkün
müdür…
Yoksa
kadının ve toplumun öncelikle eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi mi gerekir...
Bilinmelidir
ki günümüz gelişmiş toplumlarında erkek kadar kadınında ekonomide ve kalkınmada
rolü vardır. Kadınların çalıştığı iş kollarında, kadın duyarlılığı kuşkusuz
herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Ana şefkati ile öğrencilerine yaklaşan
kadın öğretmenin duyarlılığına, hemşirenin şefkatine toplumun ihtiyacı vardır...
İnsan
hak ve özgürlüklerinin artması gereken 21. Yüzyılda kadına hak ettiği değeri
vermeliyiz.
Ama
ona şiddet uygulayarak değil…
Yarın
“8 Mart Dünya kadınlar Günü” olarak kutlanacaktır…
Kadınların
hak ettikleri ortama kavuşmaları dileği ile “kadınlar günü” nü kutluyorum…
4 Mart 2026 Çarşamba
AFGANLI KADIN: SHARBAT GULA
Ortadoğu’da
(Suriye, Irak, İran,), Afganistan’da, Pakistan’da, Afrika’da (Tunus, Libya,
Mısır, Fildişi, Somali vs.) yaşanan siyasi karışıklıklar ABD’nin işine
gelmektedir. Bu ülkelerin çoğunu bombalamaktadır. Bombalarken de istediği
sonucu almaktadır.
Bombardımanlarda
en büyük zararı sivil hedefler görüyor. ABD’nin insanlı ya da insansız savaş
uçakları adeta ölüm kusuyor. Gökyüzü kızıla boyanıyor, renkler insan belleğinde
anlamını yitiriyor.
Dünya
kamuoyu ve Birleşmiş Milletler ABD’nin insan haklarını hiçe sayarak yaptığı saldırıları
sessizce izliyor. ABD’nin kendi güvenliğini bu şekilde sağladığına dair ileri
sürdüğü bahanelerine ses çıkaramıyor.
Neredeyse
her gün yapılan saldırılarda sadece binalar vurulmuyor, aynı zamanda onlarca
sivil ya yaşamını yitiriyor ya da sakat kalıyor. Savaş uçakları hedef
gözetmiyor. Basılıyor düğmeye. Belirlenen hedefler yerle bir ediliyor. Hedef
imha edilirken içinde var olan çocuklar ve kadınlar dâhil savunmasız ve suçsuz
siviller de yok ediliyor.
Emperyalizm
budur işte. Hedef gözetmez. Gözettiği tek şey kendi çıkarıdır. Kendi halkının
refahı için diğerlerini gözünü kırpmadan yok eder.
Emperyalizm
peçesinin ardına gizlediği yüzünü göstermez. Sinsi ve çıkarcıdır. Hedefi bu
ülkelere demokrasi götürmek değildir. Hedefi bu ülkelerde bulunan enerji ve
maden kaynaklarını ele geçirmek ve kullanmaktır. Bunu yaparken de ceset
yığınları oluşturup kanla beslenmekten çekinmez. Kan ve barut kokusuna
alışkındır. Hatta yaşam biçimi olmuştur.
Yukarıdaki
ülkelerin çoğunda uzun yıllar boyunca diktatörleri destekledi. Zamanı ve yeri
geldi, şartlar değişti daha önce desteklediği ve halkın yüzde doksanlara varan
oy çokluğu ile iş başına gelen diktatörleri sildi attı.
Ve
savaş insanların korku ve kuşku dolu gözlerle etrafa bakmasına neden oldu.
Örneğin Sovyet Rusya’nın 1979 yılında Afganistan’ı işgal etmesi ve sonrasında
yaşananların acı öyküsü belleklerden hiç çıkmadı.
ABD’li
gazeteci Steve McCuryy 1984 yılında Afganistan’dan kaçıp Pakistan’a sığınan
Afganlıların yaşamını bulundukları kampta fotoğrafladı.
Bu
fotoğraflardan en ünlüsü ve dünyanın tanıdığı fotoğraf hiç kuşkusuz savaşın
insanları ne hale getirdiğini gözler önüne seren ve o yıllarda küçük bir kız
çocuğu olan Sharbat Gula’nın fotoğrafıdır.
İlgili
fotoğrafta Gula korku dolu gözlerle deklanşöre bakmaktadır. Steve Mc Curry'nin çektiği bu fotoğrafın öyküsünü ve Sharbat
Gula'nın yaşam öyküsünü National Geographic dergisinin Nisan 2002 sayısında okumuştum.
Etkileyici bir anlatımla Gula'nın yaşamı, evlenmesi ve çocukları ele alınıyor. Gula
Afgan kabilelerinin en savaşçısı olan Peştunlardandı. Gula şu an Afganistan'da
değil Pakistan’da Tora Bora yakınlarındaki dağlarda yaşıyor. Bugün üç kız
annesi ve en küçük kızı Âliye 9 yaşında. Savaşın en etkileyici fotoğrafı ve
korkunun fotoğrafa yansımasını Sharbat Gula'nın bu fotoğrafında görmek ve
yüreğinde acı duymak içten bile değil.
İnsanın yüreğine işleyen o korku dolu gözler deniz yeşiliydi.
Görenin aklından bir daha çıkmıyordu. Bu gözlerde savaşın bir ülkeyi nasıl
bitirdiğini görmek mümkündür.
2011 itibari ile 1979’dan bu yana tam 32 yıldır süren
bir savaş. 2 milyondan fazla ölü. 3.5-4 milyon belki de daha fazla mülteci.
İşte Afganistan’ın son otuz yılı. Ve Sharbat Gula şu an büyük ihtimalle 40
yaşlarında. Sert coğrafyada yoklukla ve sıkıntılarla, ölüm korkusu ile geçen
zorlu bir yaşam sürmekte.
Afganlı Sharbat Gula’nın bu kısa öyküsü bugün Afganistan
dışında ABD bombardımanına maruz kalan ülkelerde ve coğrafyalarda da
yaşanmaktadır. Hiç kuşkunuz olmasın. Hem de acı bir şeklide yaşanmaktadır. Irak
ve İran savaşı ve o savaşta yaşamını yitirenler, yerlerinden yurtlarından, ata
toprağından kopanlar, mülteci durumuna düşenler, oğlunu kızını, eşini savaşa
kurban verenlerin yaşamları Gula’dan pek farklı değildir. Belki de daha acıdır.
Çünkü Gula Tora Bora’nın ulaşılmaz sarp yamaçlarında kendini ve ailesini
koruyabilmektedir ama diğer yerlerde bunu yapamayanlarda vardır.
Günümüzde halklar üzerinde sürdürülen bu acımasız
politikanın altında ülkelerin enerji ve maden kaynaklarını ele geçirme
düşüncesi yatmaktadır. Bu bağlamda dünya barışını tehdit eden en büyük tehlike
ise silahlanma yarışıdır. Büyük bir hızla gelişen teknolojinin katkısı ile
birbirinden üstün silahlar yapan ve bu silahları dünya pazarlarında dağıtan
emperyalist ülkeler üstünlüğü ele geçirmek için halkları birbirine düşürmekte
ve dağıttığı ya da pazarladığı silahlarla bunu başarmaya çalışmaktadır.
Libya’da yapılan tam da budur. Suriye’de yapılmak
istenen de budur. İç kargaşa çıkmasına çanak tutmak ve sonrasında iç kargaşada
yorulmuş ülkeyi ele geçirmektir. Amaç budur. Libya’ya müdahale eden güçler
acaba yüz binlerce insanın iç savaş ortamında yaşamını yitirdiği Fildişi’ne
neden müdahale etmeyi düşünmez. Çünkü Fildişi’nde yararlanacağı enerji yoktur
ya da yetersizdir. Fildişi halkının birbirini öldürmesi için gerekli silahı
satmayı da ihmal etmez.
Emperyalizmin tuzağına düşmemek gerekir. O tuzağa
düşen halklar belini bir daha kolay kolay doğrultamazlar. Hatta hiç
doğrultamazlar. Çünkü emperyalizme bağımlıdırlar artık. Emperyalizm ile iş
birliği yapan yandaşlar, çıkarcılar, dönekler, liboşlar, nemalananlar, aymazlar
ve utanmazların sayısı oldukça fazladır.
Emperyal ülkeler bu güruhtan yararlandıktan sonra
tıpkı Tunuslu Zeynelabidin Bin Ali ve Mısırlı Hüsnü Mübarek örneğinde olduğu
gibi bir kenara fırlatıp atarlar.
Libya
lideri Kaddafi’nin ayağına kırmızı halı serenler kafasına bomba yağdırmadılar
mı. Bu acı gerçekten halkların ders alması gerekir.
Sadece
halkların ders alması yeterli midir? Elbette hayır. O halkları yönetenlerinde
var olan gerçeği görmeleri gerekir. Emperyalizme karşı koymak ve yapılanları
boşa çıkarmak için başka yol yok.
3 Mart 2026 Salı
EFKARIMIN KARA TÜLLERİ
KÜL OLUR UMUTLARIN SAVRULUR
Hani, hasret yakarya bazen
26 Şubat 2026 Perşembe
AFGANLI ÇOCUK GELİN: SEHER GÜL
Kış
gündönümünün soğuk günleri yaşanmakta. Doğa yaban yaşamınındır artık. Afgan
Çölü’nün sert yaşam koşullarında gri tepelerin derin vadilerinde hayatlarını
devam ettirmeye çalışır insanlar. Soğuk ve yoksulluk iliklerine kadar işler
Afganların. Coğrafya acımazsızdır. Himalaya dağlarının uzantısı olan Hindikuş
Dağları ile kuzeydeki Pamir Dağları üzerinde kar ve sis eksik olmaz.
Zor
coğrafyanın zor yaşam koşulları kadınları vurur en çok burada. Küçük yaşta
evlendirilen “çocuk gelin” konumundadır çoğu. Genç olmalarına karşın yaşlı
insanların sezgisine sahiptirler. Afgan savaşlarının ve Taliban yönetiminin uygulamalarının
sonucu en fazla ezilen de kadınlar olmuştur.
Taliban
yönetimden uzaklaşmış, Molla Ömer kayıplara karışmıştır lakin uygulamaları ve
zihniyetleri Afgan toplumunda değişmeden devam etmektedir. Burada evlilik
ticari bir anlaşmaya da benzetilebilir. Bu düşüncemi neden bu şekilde
söylüyorum çünkü orada yaşanan olaylar bu yargıya varmamıza neden oluyor.
Evlilik kurumuna yakışmayan durumları gördükçe insan şaşırıyor.
Afgan
kızı Seher Gül’ün yaşadığı dram insanı şok ediyor. O bir çocuk gelin. Görmediği
işkence yok. Fuhuşu reddettiği için eşinin ailesinden işkence görüyor. Çünkü
eşinin ailesi onu fuhuşa zorluyor. O kabul etmiyor. Seher Gül tam altı ay
boyunca evin bodrumunda bir tuvalete kapatılıyor. Tırnakları sökülüyor. Kızgın
demirle dağlanıyor. Parmakları kırılıyor. Altı ay boyunca sadece yiyebileceği
kadar yiyecek ve su veriliyor. Hücrede sanırsın. Sanırsın azılı bir katile bunlar
yapılıyor. Gerçi insana yapılmaması gereken davranış bu yapılanlar. Aklın ve
mantığın almayacağı bir durum. Hangi vicdan bu işkenceye razı olur. Hangi insan
bunu yapar anlaşılır şey değil. Aileyi buna iten nasıl bir duygu ve bakış
açısıdır anlamak mümkün değil.
Seher
Gül Afganistan’ın kuzeyinde bulunan Baglan vilayetinde Afgan ordusunda bir
askerle evlendirilir. O günden sonra başlar kâbus dolu günler. Gördüğü
işkenceler sonrası ölmek üzere iken amcasının ihbarı üzerine, polis tarafından
yapılan bir operasyonla kurtarılır. Çekilen resimlerde yüzündeki işkence izleri
görülmektedir. Afgan doktorlar tedavisi için Hindistan’a gönderilmesi kararını
alırlar. Çünkü Afganistan’da tedavi için yeterli olanak ve donanım yoktur.
Seher
Gül’ün eşi ve kayınpederi firar eder.
Kocasının kız kardeşi ve kayınvalidesi gözaltına alınır. Afganistan’da
bu olay ne ilktir ne de son olacaktır. Sorumluların nadiren adalet önüne
çıkarıldığı düşünüldüğünde aksini düşünmek doğru değildir.
Afganistan,
Hindistan, Yemen, Pakistan gibi çeşitli toplumlarda kadınların kendi eşlerini
seçme hakkı saçmalık ve ahmaklık olarak görülmektedir. Evlilikte sevgiye,
bireysel tercihe ve kişisel iradeye yer yoktur. Sağlam bir evliliğin iki
kişinin anlaşması ile değil iki ailenin anlaşması ile mümkün olacağı
düşünülmektedir.
Alın
size sağlam bir evlilik örneği. Seher Gül olayı!
Çocuk
yaşta denilecek gelinlerin kendi iradeleri ve istekleri doğrultusunda bir
başkası ile evlendirilmelerinin sonucunda görülen Seher Gül olayı benzeri
durumlar irdelendiğinde asıl saçmalığın ve ahmaklığın ne olduğu ortaya
çıkmaktadır.
Burada
Taliban ve benzeri zihniyetin kadına bakış açısını irdelemeye gerek yok. Durumu
herkes biliyor. Taliban’da, Afganlı siyaset ve devlet adamları da, batı
toplumları da biliyor. Bamyandaki kayalara oyulmuş buda heykelinden hıncını
çıkarmaya çalışan ve heykelleri havaya uçurup darmadağın eden zihniyetten
kadına şefkatle yaklaşmasını beklemek iyimserlik olacaktır.
2 Şubat 2026 Pazartesi
NE YAPTIĞINI BİLMEK ZORUNDA İNSANOĞLU
Karda yürümekte güçlük çekiyoruz.
24 Ocak 2026 Cumartesi
VE ÇEKİP GİTTİ YAŞAMDAN
Hazanla birlikte yapraklar sararmaya, gazel olup dökülmeye başladı. Uzun süre yaşam döngüsü tekmil canlıya şekil vermeye devam etti. Ağır aksak geçen günler sonrasında havalar aniden soğudu. Soğuk ve ayaz başkentin semalarında demoklesin kılıcı gibi salınmakta. Puslu havada insanlar her zamankinden aceleci.











